Prawa pacjenta

Każdy pacjent korzystający ze świadczeń zdrowotnych ma prawo do poszanowania swojej godności, intymności, bezpieczeństwa oraz do uzyskania rzetelnej informacji o stanie zdrowia, proponowanej diagnostyce i leczeniu.

Poniższe informacje przedstawiają najważniejsze prawa pacjenta wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

I. Prawa pacjenta wynikające z Konstytucji RP

1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia.
2. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, na zasadach określonych w ustawie.

II. Najważniejsze prawa pacjenta

1. Prawo do świadczeń zdrowotnych

1. Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej.
2. Pacjent ma prawo do świadczeń udzielanych z należytą starannością, w warunkach odpowiadających wymaganiom fachowym i sanitarnym.
3. Osoby wykonujące zawód medyczny udzielają świadczeń zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz obowiązującymi przepisami prawa.
4. Pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń zdrowotnych w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia.
5. Pacjent ma prawo żądać, aby lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie. Lekarz może odmówić, jeżeli uzna żądanie za bezzasadne. Żądanie oraz odmowę odnotowuje się w dokumentacji medycznej.

2. Prawo do informacji

1. Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia.
2. Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, lub jego przedstawiciel ustawowy, ma prawo do uzyskania od lekarza przystępnej informacji o rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, możliwych następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu.
3. Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy może wyrazić zgodę na udzielenie tych informacji innym osobom.
4. Pacjent ma prawo żądać, aby lekarz nie udzielał mu informacji o stanie zdrowia.
5. Po uzyskaniu informacji pacjent ma prawo przedstawić lekarzowi swoje zdanie.
6. Pacjent małoletni, który nie ukończył 16 lat, ma prawo do uzyskania informacji w zakresie i formie potrzebnej do prawidłowego przebiegu procesu diagnostycznego lub terapeutycznego.
7. Pacjent ma prawo do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń zdrowotnych udzielanych w gabinecie.

3. Prawo do wyrażenia zgody na świadczenia zdrowotne

1. Pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych albo do odmowy takiej zgody.
2. Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia zgody na badanie lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza.
3. W przypadku pacjenta małoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego albo niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody, zgodę wyraża przedstawiciel ustawowy.
4. Jeżeli pacjent małoletni ukończył 16 lat, osoba ubezwłasnowolniona albo pacjent chory psychicznie lub z niepełnosprawnością intelektualną dysponuje dostatecznym rozeznaniem, ma prawo wyrazić sprzeciw wobec udzielenia świadczenia zdrowotnego, nawet przy zgodzie przedstawiciela ustawowego. W takim przypadku wymagane może być rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego.
5. Zgoda lub sprzeciw mogą być wyrażone ustnie albo poprzez takie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę pacjenta.
6. W przypadku świadczeń o podwyższonym ryzyku, w szczególności zabiegów, lekarz może wymagać zgody w formie pisemnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

4. Prawo do tajemnicy informacji związanych z pacjentem

1. Pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy informacji z nim związanych, uzyskanych przez osoby wykonujące zawód medyczny w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.
2. Tajemnica obejmuje w szczególności informacje dotyczące stanu zdrowia, rozpoznania, diagnostyki, leczenia oraz rokowania.
3. Obowiązek zachowania tajemnicy obowiązuje również po śmierci pacjenta.
4. Osoby wykonujące zawód medyczny mogą być zwolnione z obowiązku zachowania tajemnicy w przypadkach określonych przepisami prawa, w szczególności gdy:
   • tak stanowią odrębne przepisy,
   • zachowanie tajemnicy mogłoby stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta albo innych osób,
   • pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyrazi zgodę na ujawnienie tajemnicy,
   • przekazanie niezbędnych informacji jest konieczne innym osobom wykonującym zawód medyczny, uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

5. Prawo do poszanowania intymności i godności

1. Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności, w szczególności podczas badania, diagnostyki oraz wykonywania zabiegów.
2. Świadczenia zdrowotne powinny być udzielane w sposób zapewniający pacjentowi możliwie największy komfort, dyskrecję i poczucie bezpieczeństwa.
3. Przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych może być obecna osoba bliska pacjentowi.
4. Osoba wykonująca zawód medyczny może odmówić obecności osoby bliskiej, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub gdy przemawia za tym bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
5. Obecność innych osób przy udzielaniu świadczenia zdrowotnego wymaga zgody pacjenta oraz osoby udzielającej świadczenia.

6. Prawo do dokumentacji medycznej

1. Pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.
2. Dokumentacja medyczna jest prowadzona, przechowywana i udostępniana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
3. Dokumentacja medyczna może być udostępniona:
   • pacjentowi,
   • przedstawicielowi ustawowemu pacjenta,
   • osobie upoważnionej przez pacjenta,
   • uprawnionym organom i podmiotom, jeżeli wynika to z przepisów prawa.
4. Po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie upoważnionej przez pacjenta za życia oraz innym osobom uprawnionym na podstawie obowiązujących przepisów.
5. Dokumentacja medyczna może być udostępniana między innymi:
   • do wglądu, w tym w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych,
   • przez sporządzenie wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku,
   • za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jeżeli jest to możliwe organizacyjnie i technicznie,
   • na informatycznym nośniku danych, jeżeli jest to możliwe organizacyjnie i technicznie.
6. Pierwsza kopia dokumentacji medycznej w żądanym zakresie jest udostępniana pacjentowi nieodpłatnie.
7. Dokumentacja medyczna jest co do zasady przechowywana przez 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach prawa.
8. Po upływie okresu przechowywania dokumentacja medyczna jest niszczona w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta.

7. Prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza

Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy może wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia lekarza, jeżeli opinia albo orzeczenie ma wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa. Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, na zasadach określonych w ustawie.

8. Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

1. Pacjent ma prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami, z uwzględnieniem organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych oraz przepisów prawa.
2. Pacjent ma prawo wskazać osoby upoważnione do uzyskiwania informacji o jego stanie zdrowia oraz dokumentacji medycznej.

III. Gdzie pacjent może zgłosić naruszenie praw?

Jeżeli pacjent uzna, że jego prawa zostały naruszone, może:

• zgłosić sprawę bezpośrednio osobie udzielającej świadczenia lub właścicielowi gabinetu,
• złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta,
• zwrócić się do właściwego rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy okręgowej izbie lekarskiej, jeżeli sprawa dotyczy wykonywania zawodu lekarza,
• skierować sprawę do sądu, jeżeli doszło do naruszenia dóbr osobistych pacjenta albo wyrządzenia szkody,
• złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeżeli sprawa dotyczy naruszenia zasad ochrony danych osobowych.

Rzecznik Praw Pacjenta

Biuro Rzecznika Praw Pacjenta
ul. Płocka 11/13
01-231 Warszawa
Telefoniczna Informacja Pacjenta: 800 190 590
Telefon do Biura Rzecznika Praw Pacjenta: 22 532 83 00
E-mail: kancelaria@rpp.gov.pl
Strona internetowa: www.gov.pl/web/rpp

IV. Obowiązki pacjenta

Dla sprawnej, bezpiecznej i komfortowej organizacji wizyty pacjent proszony jest o przestrzeganie zasad obowiązujących w gabinecie.

1. Pacjent powinien posiadać dokument pozwalający na potwierdzenie tożsamości.
2. Pacjent powinien przekazywać lekarzowi prawdziwe i możliwie pełne informacje dotyczące swojego stanu zdrowia, przebytych chorób, przyjmowanych leków, alergii, wcześniejszych zabiegów oraz posiadanej dokumentacji medycznej.
3. Pacjent powinien stosować się do zaleceń medycznych oraz organizacyjnych przekazywanych podczas wizyty.
4. Pacjent powinien zachowywać się w sposób kulturalny i niezakłócający spokoju innych osób.
5. Pacjent powinien szanować mienie gabinetu oraz przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny.
6. Na terenie gabinetu zabrania się palenia tytoniu, używania papierosów elektronicznych, spożywania alkoholu oraz używania środków odurzających.
7. W przypadku rezygnacji z wizyty pacjent proszony jest o możliwie wcześniejsze poinformowanie gabinetu telefonicznie lub mailowo.

V. Podstawy prawne

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
• Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
• Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.

Niniejsza informacja ma charakter informacyjny i została przygotowana z myślą o pacjentach korzystających z prywatnych świadczeń medycznych w gabinecie chirurgii naczyniowej ArturZuchowski.pl.